Piotr Dwojacki - www.dwojacki.pl

Kontenery

2012-02-28T22:38:00.003+01:00

W kontenerach można mieszkać, można z nich tworzyć biura czy magazyny. Ale przede wszystkim wozi się w nich ładunki. Gdańsk staje się bałtyckim potentatem w ich przeładunku. Bardzo celnie zlokalizowany terminal DCT napotkał na popyt związany z rosnącą (w skali światowej) skłonnością do konteneryzacji. Przypuszczam, że trend się utrzyma. A jeśli tak będzie, to może pojawić się problem – te kontenery będzie trzeba z portu wywieźć. Jeśli na zachód i północ – nie ma problemu: najlepiej tunelem pod Martwą Wisłą, a potem, ku uciesze mieszkańców, przez gdańskie dzielnice. Przez Brzeźno, Wrzeszcz, Zaspę i Przymorze. Ale jeśli trasa ma wieść na wschód, ku Warszawie, ku Ukrainie… Tiry nie zaszkodzą może samemu Gdańskowi, ale piękna i nowoczesna droga ku stolicy, krajowa „siódemka”, ma jakąś przepustowość. Oczami wyobraźni widzę rząd tirów, przemierzających asfaltowy szlak ku stołecznej metropolii. Przypuśćmy, że co dziesiąty z nich wiezie ładunek ważący więcej, niż jest to dopuszczalne ze względu na wytrzymałość nawierzchni. Powiedzmy też, że jest tych tirów (przed nami, one zwykle są przed nami) siedemdziesiąt.

Nie o taki transport chodzi...

Siedemdziesiąt – tyle kontenerów może zmieścić jedna wiślana barka, i to wcale nie największych rozmiarów.

W Trójmieście zawiązuje się właśnie Pomorski Klaster Rzeczny. Jednym z jego celów ma być udrożnienie Wisły dla przewozu kontenerów - i innych ładunków, szczególnie wielkogabarytowych i superciężkich. Chodzi o to, by zapewnić możliwość korzystania z transportu najtańszego, a przy tym najmniej uciążliwego dla otoczenia. Pomysł ma cele biznesowe, ale równocześnie celuje w politykę ekologiczną Unii Europejskiej. W ubiegłym roku UE ustaliła, że ze względów środowiskowych transport na odległości ponad 300 km ma być systematycznie przenoszony z dróg kołowych na inne środki transportu, emitujące mniej dwutlenku węgla oraz zużywające mniej paliwa – czyli na tory i wodę. Unijne cele mówią o trzydziestu, a w roku 2050 nawet pięćdziesięciu procentach ładunków, które pojadą koleją i popłyną rzekami.

W inicjatywie przedsiębiorców żeglugowych biorą udział przedstawiciele środowisk akademickich: Uczelnia im. Eugeniusza Kwiatkowskiego z Gdyni stworzy model biznesowy, naukowcy z Wydziału Oceanotechniki i Okrętownictwa Politechniki Gdańskiej wezmą udział w opracowaniu założeń konstrukcyjnych dla barki o parametrach ściśle dostosowanych do pływania po Wiśle. Inicjatywę wesprą organizacje samorządu terytorialnego – Związek Miast Nadwiślańskich i Związek Miast i Gmin Morskich.

Ściskajmy kciuki, bo przedsięwzięcie może jest mniej efektowne niż stadiony na EURO 2012, ale z pewnością bardziej efektywne.

Gdańskie Koloseum. A może Circus Maximus?

2012-02-22T02:01:00.004+01:00

Przyjmijmy, że PGE Arena to gdańskie Koloseum, a nawet Circus Maximus, do którego wiedzie Via Appia, doprowadzona z prowincji przez chytrze zbudowany tunel. Nie wypada, by obiekt tak dostojny nie miał równie dostojnego sąsiedztwa. Okolice nowej areny należy zatem urządzić w sposób zacny. Po pierwsze – doprowadzić od morza Tybr, którym na postój i zawody mogłyby przypływać galery. Po drugie – wytyczyć trasy dla wyścigów rydwanów. Po trzecie – marne chałupiny, z trudem odnawiane - wyburzyć, by znalazło się miejsce na jakieś godne budowle, niekoniecznie rzymskie. Mogłyby to być jeśli nie piramidy, to przynajmniej metropolitalne wieżowce Wall Street.

Budowa PGE Areny wyzwala fantazję związaną z zagospodarowaniem terenów przyległych. Architekt Paweł Wład Kowalski dał się ponieść wyobraźni i na łamach „Dziennika Bałtyckiego” wysnuł wizję Letnicy jako „nowego city” Gdańska (link). Wysoka zabudowa miałaby zastąpić tę obecnie rewitalizowaną, przywrócenie jeziora Zaspa umożliwiłoby stworzenie nowych terenów rekreacyjnych, z mariną mającą dostęp do morza. Wokół jeziora i stadionu powstałby uliczny tor Formuły 1, zapewne wykorzystujący elementy budowanej właśnie „przelotówki” Warszawa – Sopot.

Czy to fantazja, którą wystarczy obśmiać porównaniami do stolic dawnych imperiów? Wprawdzie pomysły Pawła Włada Kowalskiego tworzą wizję kontrowersyjną, ale mogą stać się przesłanką poważnej dyskusji o części miasta wykraczającej obszarowo poza teren Letnicy. Tym bardziej, że bezpośrednio za płotem PGE Areny, w kierunku zachodnim, rozpościera się Dolny Wrzeszcz. Ta dzielnica może stać się zarówno przegranym, jak i beneficjentem budowy stadionu i towarzyszącego mu nowego układu komunikacyjnego.

Dolny Wrzeszcz od lat należy do najgęściej zaludnionych części miasta, gęściej nawet, niż większość blokowisk. Mimo to wciąż dysponuje sporymi rezerwami przestrzeni, właśnie w bezpośrednim sąsiedztwie nowego stadionu. Są to tereny położone wzdłuż torów kolejowych (przystanki Gdańsk - Kolonia i planowany Gdańsk - Stadion Expo administracyjnie należą do Wrzeszcza). Sięgają alei gen. Hallera i dalej, aż do osiedla Zaspa Rozstaje. Ziemie te, przecięte planowaną „Nową Kościuszki”, są niemal niezamieszkałe. Ledwie ich część jest obecnie zagospodarowywana: na obiekcie opuszczonym przez oczyszczalnię ścieków lokuje się Klub Sportowy Gedania 1922 (jakże inspirujący widok na PGE Arenę będzie miała młodzież trenująca piłkę nożną w tym najstarszym gdańskim klubie!). A reszta to głównie działki. I wszystko jest własnością miasta! Jeśli poważnie brać pod uwagę choć część idei Pawła Włada Kowalskiego, to jest to część Gdańska mało jeszcze znana, ale o niezwykłym potencjale rozwojowym.

Po cichutku dopowiem, że dla tego terenu powstał już plan zagospodarowania.

12,5 m dla Szczecina

2012-02-19T02:27:00.004+01:00

Szczecin walczy o 12,5 metra. Jakże to mało...

Źródło:

Stalowa Wola

2012-02-15T23:56:00.006+01:00

Pierwsza połowa lutego przyniosła gospodarce Drugiej Rzeczypospolitej dwa dobre wydarzenia. Pierwsze z nich, najbardziej oczywiste z pomorskiego punktu widzenia, to decyzja z 1926 roku o nadaniu praw miejskich Gdyni i idący za tym rozwój miasta i portu. Drugie wydarzenie, mające miejsce 11 lat później, to przyjęcie w Sejmie planu budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego – wielkiego skupiska zakładów przemysłowych w Polsce środkowej, czyli między Lwowem, Krakowem i Warszawą.

Eugeniusz Kwiatkowski na wystawie w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli

Przedsięwzięcie było potężne. Autor planu COP, wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski, mówił wówczas: "Pierwsze zręby rozbudowania przemysłu w tym okręgu - przemysłu, związanego z celami obrony państwa, rozbudowaniem dróg komunikacyjnych, uregulowaniem rzek, z doprowadzeniem i rozprowadzeniem gazu ziemnego i energii elektrycznej, muszą pochłonąć sumę ok. zł 3 miliardów". Na ówczesne czasy to potężne pieniądze, wielki wysiłek finansowy dla państwa, ale i inwestorów prywatnych, którzy w tym przedsięwzięciu odegrali znaczącą rolę.

Przy projektowaniu i budowie przestrzegano kilku zasad. Po pierwsze – rozbudowa produkcji rodzimej w taki sposób, by nie trzeba było liczyć na zawodny import. Po drugie – rozwój własnej myśli technicznej tak, by nie być uzależnionym od patentów zagranicznych. Polskie projekty faktycznie były kapitalne, i dopiero tam, gdzie nie byliśmy w stanie dopracować się własnych rozwiązań, dokonywano zakupów technologii i licencji. Współcześnie taką filozofię nazywa się „gospodarką opartą na wiedzy”.

Trzecim ważnym zadaniem COP było tworzenie miejsc pracy. Okolice, w których skoncentrowano inwestycje, były biednymi i przeludnionymi terenami wiejskimi, a możliwość uzyskania pracy przy budowie czy w przemyśle dawała szansę znaczącego awansu cywilizacyjnego.

Wystawa w Muzeum Regionalnym w Stalowej Woli od wejścia wita Gdynią i morzem

Czwarta z zasad przyjętych przy budowie COP została żywcem wzięta z budowy Gdyni – tzw. „gdyńskie tempo” (zwane niekiedy „amerykańską wydajnością pracy”) oznaczało, że inwestycje realizowane były błyskawicznie. Hasło „przed terminem” zaczęło stanowić normę: trzyletni plan został zrealizowany w dwa lata – położono w tym czasie kilka tysięcy kilometrów infrastruktury transportowej i energetycznej oraz zbudowano kilkadziesiąt fabryk, w większości dobrze prosperujących i dziś. Wiele z nich okazało się współcześnie wielką atrakcją dla inwestorów zagranicznych. Przykładowo – Fabryka Gum Jezdnych nazywa się współcześnie Goodyear Dębica, a cywilna część Huty Stalowa Wola jest własnością firmy Guangxi LiuGong Machinery.

Jednym z rezultatów budowy COP był rozwój miast. Jedno z nich powstało „z niczego”, bez morza, lecz z marzeń. Nazwę wzięło ze słów generała Tadeusza Kasprzyckiego: „Budowa COPu jest to stalowa wola narodu polskiego wybicia się na nowoczesność”. Współczesna Stalowa Wola jest „młodszą córką” Eugeniusza Kwiatkowskiego i „młodszą siostrą” Gdyni – o czym nie tylko pamięta, ale i jest z tego dumna.

Godzi się zauważyć, że budżet państwa w tamtym czasie nie miał deficytu, lecz nadwyżkę, a projekt budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego obył się bez finansowania ze środków pomocowych Unii Europejskiej…

Elementy ekspozycji w Muzeum w Stalowej Woli zostały użyczone przez Muzeum Miasta Gdynia. Zamieszczone w notce zdjęcia można powiększyć.

10 lutego

2012-02-08T00:38:00.003+01:00

„Teraz wolne przed nami światy i wolne kraje. Żeglarz polski będzie mógł dzisiaj wszędzie dotrzeć pod znakiem Białego Orła, cały świat stoi mu otworem” – mówił generał Józef Haller wkrótce po zanurzeniu sztandarów, wbiciu w dno słupa pamiątkowego i wrzuceniu do wody pierścienia na znak zaślubin Polski z morzem. Działo się to w Pucku półtora wieku po utracie okolicznej ziemi na rzecz Prus. Dokładnie: w dniu 10 lutego 1920 roku.

Równo sześć lat później w Warszawie przyjęte zostało Rozporządzenie Rady Ministrów „o zezwoleniu gminie wiejskiej Gdynia w powiecie wejherowskim w województwie pomorskiem na przyjęcie ustroju według pruskiej ordynacji miejskiej dla sześciu wschodnich prowincyj z dnia 30 maja 1853 r.” Innymi słowy 10 lutego 1926 ogłoszono, że licząca wtedy już 12 tysięcy mieszkańców wieś Gdynia stanie się miastem. Pół roku później nowomianowany minister Eugeniusz Kwiatkowski podpisywał decyzje i umowy, dzięki którym podjęto dwie wielkie budowy: gdyńskiego portu i kolei łączącej port ze Śląskiem. W kolejnych latach Kwiatkowski wmówił Polakom, że Polska jest państwem morskim.

10 lutego 1945 uczestnicy konferencji w pałacu Potockich pod Jałtą zbierali się już do domów. Nowy porządek w Europie był już ustalony – Polsce przeznaczono poddaństwo Związkowi Radzieckiemu i zabrano ziemie na wschodzie. Przyłączono za to terytoria na północy i zachodzie, w tym takie, które w skład Polski nie wchodziły nigdy bądź prawie nigdy – jak na przykład spory kawał wybrzeża morskiego wzdłuż południowego Bałtyku. Tegoż 10 lutego 1945 wojska 2 Frontu Białoruskiego rozpoczęły „operację pomorską”, w wyniku której zdobywano i łupiono kolejne tereny, na ogół nie zważając na fakt, iż mają one stać się częścią Polski. Dewastacja trwała w niektórych miejscach jeszcze długo po zakończeniu wojny. Niektórzy twierdzą, że trwa do dziś.

Wkrótce potem, latem 1945, misji Delegata Rządu dla Spraw Wybrzeża podjął się wracający niespodziewanie do Polski Eugeniusz Kwiatkowski. W „małym programie morskim” wyznaczył (i chwilę później zrealizował) przedsięwzięcia „na dziś”, związane z uruchomieniem podstawowej infrastruktury gospodarczej portów i miast morskich. Nakreślił też plan na wiele lat, w którym dostęp do Bałtyku miał stać się fundamentem niezależności Polski nie tylko od Niemiec, ale i od Związku Radzieckiego. Nic dziwnego, że plan ten, zatytułowany „Wielki program morski”, nie miał szansy na realizację.

10 lutego 2012 Polska nie ma „wielkiego programu morskiego”. Małego zresztą też. I nikt nie jest mi już w stanie wmówić, że pozostaliśmy państwem morskim. Zamiast tego w Pucku stoi pomnik Józefa Hallera. A w Gdyni – Eugeniusza Kwiatkowskiego. Przy ulicy 10 Lutego.

Powitanie Roku Heweliusza

2012-02-01T13:26:00.010+01:00

Tak, wiem że Rok Heweliusza się skończył. W Gdańsku. Ale we Wrzeszczu się zaczął. W czwartek 26 stycznia Rada Miasta uchwaliła plan otwierający drogę do budowy Centrum Hevelius, obiektu mającego odmienić tereny przylegające od północy do linii kolejowej i peronu Szybkiej Kolei Miejskiej. Tuż obok rozpoczynają się prace budowlane na terenie byłego Browaru „Hevelius”. Jeśli zamiary inwestora się powiodą, tuż po EURO 2012 będziemy mieli w Dolnym Wrzeszczu kolejny wielki plac budowy. Tym większy, że wkrótce rozkopana ma zostać ulica Wajdeloty.

Ulica Nad Stawem we Wrzeszczu

Plan budził wywoływał spore kontrowersje z kilku powodów. Sam na łamach „Dziennika Bałtyckiego” biadoliłem nad losem przewidzianego do zasypania, historycznego Stawu Browarnego. Perspektywa budowy przed stacją kolejową wysokościowca wyższego od Bazyliki Mariackiej budzi we mnie, ostrożnie mówiąc, dużą niechęć. „Bar Żuławski” może budzić wielki sentyment wśród bywalców. Ale biurowca Hydrobudowy czy nieczynnej rozlewni pepsi-coli chyba nikt nie będzie żałował. Perspektywa dobudowania nowego peronu SKM z nowym zejściem wprost do Dolnego Wrzeszcza jest bardzo sympatyczna. Doskonale, że będzie mógł powstać zbiornik przeciwpowodziowy. W efekcie mieszanki dobrych i słabych pomysłów opinie o planie były mocno rozbieżne. Od bałwochwalczo entuzjastycznych („nareszcie Wrzeszcz się zmodernizuje”) po bardzo niechętne („zawłaszczanie przestrzeni publicznej”, „utrata historycznego charakteru” czy „koniec zieleni”).

Najtrudniejszy do zaakceptowania i najbardziej kontrowersyjny, dla planistów chyba niespodziewanie, okazał się plan dla „indiańskiej wioski”, kompleksu parterowych domów tuż przy torach kolejowych przy ulicy Nad Stawem, tuż przy „starej” i „nowej” ulicy Kościuszki. Prezentem od planistów jest dołożenie mieszkańcom trzeciego źródła hałasu i wibracji – nowej, głównej drogi dojazdowej do placów budów spod znaku Heweliusza. Budynki od lat przeznaczone do wyburzenia mogą nie wytrzymać prac budowlanych. Tym bardziej mogą nie wytrzymać mieszkańcy. Inwestor to świetnie wie – zaproponował władzom Gdańska mieszkania zamienne w budowanych przez siebie blokach. Rada Dzielnicy jest za, mieszkańcy są ostrożni - wielu z nich zakorzeniło się w tym miejscu przez dziesięciolecia. A decyzja o przyjęciu mieszkań jest po stronie prezydenta Adamowicza.

Jeden z domów Indiańskiej Wioski przy ulicy Nad Stawem we Wrzeszczu

Planowanie przestrzenne w Gdańsku nie ma dobrej prasy. Brak skłonności do prowadzenia rzetelnych konsultacji i uzgodnień z mieszkańcami to jedna z wad. A miłość do centrów handlowych i zabudowy wysokościowej umieszcza miasto w trendach, owszem, światowych, ale sprzed kilkudziesięciu lat. Władze miejskie Gdańska nie mają ochoty ominąć tego etapu. Szkoda.

Strona poświęcona planowi zagospodarowania "Wrzeszcz Centrum" ► TUTAJ

Internet zamiast czołgów

2012-01-26T13:57:00.001+01:00

Upowszechnienie internetu przyniosło istotną zmianę, wręcz rewolucję w sposobach komunikowania się między ludźmi. Odnajdujemy się w „naszych klasach”, na forach społecznościowych, coraz częściej stajemy się dziennikarzami obywatelskimi, sieciowymi felietonistami. Ślemy sobie więcej listów – e-maili, niż w czasach tradycyjnej poczty. Rzadziej ze sobą rozmawiamy.

Internet przyniósł też zmiany w gospodarce. Kupujemy w e-sklepach, płacimy rachunki nie wychodząc z domu. Robimy to jako osoby całkiem prywatne, ale i jako właściciele bądź pracownicy firm, banków. Kupujemy i sprzedajemy akcje na giełdzie. Pieniądz płynie bardzo szybko, do tego stopnia, że w krótkim czasie może dochodzić do gwałtownych zmian kursów walut, do zachwiania sytuacji finansowej całych państw.

Internet wkroczył do polityki – z wzajemnością. W sieci tworzą się stronnictwa. Sieć daje możliwość urządzania demonstracji bez wychodzenia na ulice. Zorganizowana akcja społeczna już teraz daje wielkie możliwości – nie trzeba wysypywać zboża na drogę, by zakłócić normalne funkcjonowanie niektórych instytucji i dziedzin życia publicznego. Ale trudno oczekiwać, że przez sieć dojdzie do zamachu stanu czy krwawej rewolucji.

Jednak może się wkrótce zdarzyć, że dzięki wykorzystaniu internetu dojdzie do paraliżu funkcjonowania całych państw. A atak może przyjść zarówno z kraju, jak i z zagranicy. W tym ostatnim przypadku uzasadnione może być użycie słowa „wojna”.

Tradycyjnie za wojnę uważa się konflikty zbrojne. Ale znane jest pojęcie wojny ekonomicznej, gdzie polem wrogich działań państw jest gospodarka. Taka wojna przeciw Polsce, rozpoczęta przez Niemcy w 1925 roku, doprowadziła do znacznego zachwiania kursu złotówki, spadku wydobycia węgla, spadku produkcji przemysłowej, szybkiego wzrostu bezrobocia, wreszcie do upadku rządu Władysława Grabskiego. W tych warunkach Józef Piłsudski dokonał zamachu stanu. Ekonomiczną wojnę z Niemcami wygrał dla Polski Eugeniusz Kwiatkowski, a pomnikiem zwycięstwa stał się port w Gdyni. Nie muszę dodawać, że w tej wojnie nikt nie używał internetu.

Przyglądam się trwającej w sieci akcji przeciw prawnej regulacji internetu. To nie rewolta, nie wojna, nawet nie wojenka. To zaledwie demonstracja. Z malejącym rozbawieniem patrzę na blokady stron www instytucji państwowych. Z rosnącym niepokojem stwierdzam, że polski rząd niejednokrotnie sprawia wrażenie bezbronnego. I mimochodem zastanawiam się nad ryzykiem o skutkach wielokroć poważniejszych – nie wiem, jak Polska wytrzymałaby skierowany przeciw sobie atak internetowy. Atak, w wyniku którego podjęto by – na przykład – próbę rozbicia systemu finansowego i kluczowych mechanizmów funkcjonowania gospodarki. Niemożliwe? Możliwe, możliwe…

Zdjęcie pochodzi z galerii w trojmiasto.pl

Związek odbudowy żeglugi

2012-01-18T23:57:00.013+01:00

Polski Klaster Żeglugi Śródlądowej – być może taką nazwę nosić będzie nowa organizacja działająca na rzecz ekologicznego transportu. Przedwczoraj we Wrocławiu spotkało się spore grono osób zainteresowanych powrotem barek na polskie rzeki.

Na zdjęciu (można powiększyć):
Janusz Bialic, Dariusz Karkos i Jerzy Dudek.

Od czasów premiera Jaroszewicza kolejne rządy w sprawach rzek (delikatnie mówiąc) nie odnoszą sukcesów, tak jeśli chodzi o transport, jak i bezpieczeństwo powodziowe czy energetykę wodną. Trzecia RP zanotowała w tej dziedzinie niemal wyłącznie porażki. A stan dróg wodnych coraz bardziej woła o pomstę – jeśli nie do nieba, to przynajmniej do dwóch nowych ministrów za nie odpowiedzialnych, Marcina Korolca i Sławomira Nowaka. Z oboma wiązane są wielkie nadzieje. Z tym pierwszym jako ministrem środowiska, będącym, dziwnym zrządzeniem losu, zarządcą szlaków transportowych. Przełomu oczekuje się jednak od drugiego, po smutnym okresie bezczynności poprzednika, zakończonym fatalnie i na własne życzenie - wywaleniem polskich rzek z europejskiej sieci transportowej.

Na wrocławskim spotkaniu przyszło mi być jedynym reprezentantem Pomorza Gdańskiego (może tylko ja wytrzymuję zimową, jedenastogodzinną podróż szybką koleją?). Ale godnie głosiłem „dobrą nowinę” – w naszym regionie rodzą się inicjatywy, które mogą przyspieszyć zmiany w polityce transportowej Polski. U nas są przedsiębiorstwa zainteresowane inwestowaniem we flotę oraz wożeniem ładunków i pasażerów do/z Królewca, Bydgoszczy i dalej, najchętniej do Warszawy. Nasi chcą budować elektrownie wodne. Tu jest też grono ekspertów zdolnych do zaproponowania rządowi sensownej polityki. Wreszcie – co ważne – na Pomorzu sprawy rzek głęboko zakorzeniły się w samorządzie terytorialnym. Marszałek województwa powołał Biuro Rozwoju Dróg Wodnych, które odgrywa ważną rolę w projekcie odtworzenia szlaku Królewiec – Berlin. Nasz były wojewoda kieruje Związkiem Miast Nadwiślańskich, a aktualny wiceprezydent Gdańska szefuje Związkowi Miast i Gmin Morskich. Te dwie organizacje porozumiały się niedawno z Ligą Morską i Rzeczną oraz z samorządami znad Odry co do wspólnego działania na rzecz rewitalizacji dróg wodnych. We Wrocławiu przystąpienie do ich porozumienia zadeklarowały kolejne organizacje, zainteresowani byli też pełnomocnicy marszałków województw: dolnośląskiego i małopolskiego.

Efektem poniedziałkowego spotkania jest nie tylko decyzja o stworzeniu nowej, ogólnopolskiej organizacji. Wkrótce nastąpi też rozpoczęcie prac nad społecznym programem zmian w zarządzaniu drogami wodnymi i finansowaniu ich odbudowy.

Miejsce spotkania: Barka Tumska przycumowana do Wyspy Słodowej

Smaczku spotkaniu dodało to, że odbyło się ono w sali konferencyjnej urządzonej na barce. Posiłek uczestnicy spożyli w restauracji położonej pokład wyżej. Barka, przycumowana do nabrzeża na wyspie w centrum miasta jest przykładem tego, jak we Wrocławiu robi się biznes na rzece. Patrząc z wody – we wszystkich kierunkach – na miasto, myślałem o Wyspie Spichrzów. Nie wiem, dlaczego…

Kazdy kogut swoje jajka chwali, czyli adamowicz.pl

2012-01-11T13:35:00.010+01:00

"Każdy kogut swoje jajka chwali". Stara mądrość sprawdza się w przypadku prezydenta Gdańska Pawła Adamowicza, który na swojej stronie internetowej uraczył publiczność serią czterech sond. Prezydenta można tam chwalić za sukcesy w realizacji programu wyborczego.

W pierwszej sondzie, zatytułowanej „Gdańsk. Tu żyjemy”, wygrał zakup tramwajów PESA (16 proc. wskazań), ale łącznie więcej głosów uzyskały różne projekty drogowe (W-Z, Łostowicka, Havla). Pieniądze wydano, efekty widać – to i głosy w sondażu są.

W sondzie drugiej, „Gdańsk silny metropolią” – 17 proc. głosów padło na rozbudowę portu gdańskiego. W sprawach morskich nie umiem ocenić zasług prezydenta. Cieszę się, że portowi nareszcie dane jest wykorzystywać swoje naturalne atuty dane przez bałtycką przyrodę. Cieszę się też, że żadnej władzy nie przyszło do głowy nadmierne przeszkadzanie inwestorom. Tyle samo głosów w internetowej ankiecie uzyskało podpisanie umowy na budowę tunelu, który (jeśli powstanie) może zrewolucjonizować komunikację samochodową w mieście. Nie mam przekonania, że ta rewolucja będzie prowadzić ku lepszemu.

Największy sukces wynikający z trzeciej sondy, „Gdańsk silny swoją marką” – to przede wszystkim FETA. Festiwal Teatrów Ulicznych (20 proc. wskazań w ankiecie) wygrał konkurencję z wejściem miasta do finału konkursu o tytuł Europejskiej Stolicy Kultury 2016 oraz z… organizacją EURO 2012 (to miłe, że mistrzostwa stały się sukcesem prezydenta jeszcze zanim się odbyły). Niezłe, czwarte miejsce zajęły inicjatywy lokalne, jak na przykład Streetwaves, Remix Culture, Dzień Sąsiada, Lokalne Lokomotywy, Twoja dzielnica też stolica, Święta ulic. Wygrały z finałami mistrzostw świata w siatkówce!

Jednak największy procent głosów – ponad 30 (w sondzie „Gdańsk obywatelski”) – uzyskało „wsparcie wyborów do rad dzielnic i osiedli”. Ośmielę się twierdzić, że respondenci docenili szansę na rozwój demokracji w Gdańsku. Nie mnie oceniać zasługi Pawła Adamowicza w tej mierze – sam o planach powołania rad dowiedziałem się nie ze źródeł urzędowych, lecz z „Dziennika Bałtyckiego” (a na stronie gdansk.pl w samym dniu wyborów temat był schowany baaaaardzo głęboko). Wiem za to, że dla prezydenta Gdańska rady dzielnic i osiedli mogą się okazać zarówno sukcesem, jak i miną. Wiem też, że rady są na fali wznoszącej.

Paweł Adamowicz nie spytał w swojej ankiecie o największe „wtopy”. Pytanie takie padło natomiast na portalu naszemiasto.pl. Rekordowe zadłużenie Gdańska plus inwestycyjna porażka na Wyspie Spichrzów wygrały zdecydowanie. Sporo głosów uzyskał też plan zabetonowania pasa nadmorskiego (o to batalia jeszcze przed nami). Równie często wskazywana była… „źle zarządzana PGE Arena”. To ostatnie mnie zadziwiło. Dlaczego?

Kibicom i prezydentowi życzę, by udało się w końcu zakończyć budowę PGE Areny. Naprawdę wierzę, że nie będzie obciachu i uda się oddać stadion do normalnej eksploatacji jeszcze przed EURO 2012…

Testy oświetlenia na Baltic Arenie

Sonda o czynszach w Gdańsku

2012-01-05T20:21:00.006+01:00

Bardzo ciekawe wyniki sondy.

Pomijam oczywiście to, że sposób skonstruowania sondy jest dość kosmiczny.

Źródło: "Efekty reformy czynszowej w Gdańsku: Więcej pieniędzy w kasie GZNK. Będzie więcej remontów mieszkań?" - Jacek Wierciński, naszemiasto.pl (4.1.2012): czytaj

Inny materiał: "Reforma komunalna przynosi efekty, urzędnicy dadzą więcej na remonty" - Ewelina Oleksy, naszemiasto.pl (11.01.2012): czytaj

Wróżenie z GUS-u

2012-01-04T01:05:00.007+01:00

6000 złotych brutto miesięcznie – co najmniej tyle zarabia co dziesiąty spośród pracujących w Polsce. Od tego odejmujemy podatki. W efekcie 10% najlepiej zarabiających uzyskuje wynagrodzenie w granicach pięciu i więcej tysięcy „na rękę”. Takich osób jest w Polsce około półtora miliona.

1500 złotych brutto miesięcznie – również co dziesiąty spośród pracujących w Polsce zarabia co najwyżej tyle. To jest tzw. „płaca minimalna”, która – jak widać – nie jest dobrem dla wszystkich zatrudnionych.

4000 złotych brutto miesięcznie – tyle przeciętnie dostaje się za pracę „na państwowym”. Najwięcej w „państwówce” zarabia się w państwowych bankach i ubezpieczalniach, górnictwie i energetyce. Z kolei 3200 złotych – tyle płacą pracodawcy prywatni. Płacą gorzej od „nieprywatnych”? Niekoniecznie. Póki co – nie ma w Polsce prywatnej administracji publicznej, a dla przeciętnych wynagrodzeń mają swoje zasługi dochody klasy urzędniczej, dla której standardem jest 4,5 tysiąca złotych.

Płaca w Polsce wynosi przeciętnie około 3.500 (minus podatek). Co najmniej tyle zarabia ponad 5 milionów osób, czyli co trzeci pracujący Polak. Zaraz… Co trzeci zarabia powyżej przeciętnej? Czyli większość zarabia mniej od przeciętnej? Tak. Przeciętna bowiem zawiera w sobie i „kominiarzy”, zarabiających miliony, i tych, którzy pracują dorywczo za parę złotych na godzinę.

Właściwsza dla porównywania się z innymi jest mediana – to wartość środkowa. Powyżej (i poniżej) niej zarabia dokładnie połowa pracujących. Ta kwota w Polsce to niespełna 3.000 złotych. Brutto.

Wszystkie wartości podałem „mniej więcej” – za 2011 rok nie ma jeszcze pełnych statystyk (i nie będzie ich jeszcze przez parę miesięcy). W efekcie mogę się mylić o kilkadziesiąt złotych. Ale pewne jest jedno – zdecydowana większość Polaków uważa, że zarabia za mało w stosunku do potrzeb (i że inni w Polsce zarabiają za dużo). A jaka jest perspektywa wzrostu płac? W mojej ocenie – marna. Oczywiście, będą profesje, w których należy oczekiwać wzrostów. Dotyczy to prac najwyżej kwalifikowanych, wymagających wysokiej kultury i fachowości (choć niekoniecznie wyższego wykształcenia). Nie należy za to spodziewać się kokosów w branżach, w których płaci się mało nie tylko w Polsce – na przykład w hotelarstwie, gastronomii, turystyce. Choć w Trójmieście i tu można się spodziewać chwilowego skoku w związku z EURO 2012. Chwilowego.

Jest jednak kwestia ważniejsza od poziomu płac – to chęć i możliwość znalezienia zatrudnienia. Zarejestrowanych w Polsce bezrobotnych jest „tylko” 1,7 miliona. Ale… W Polsce jest ponad 38 milionów mieszkańców. Pracuje trochę ponad 16 milionów. 42,6 procent. Spodziewajmy się raczej podatków, niż szybkiego, powszechnego i znaczącego wzrostu dochodów. Szybciej dogonimy Europę, jeśli zbankrutuje kilka państw, w których zarabia się lepiej. Chyba, że my zbankrutujemy. Co w szczęśliwie rozpoczętym, 2012 roku, nie jest niemożliwe.
_________________________
ten sam tekst ► na stronie "Dziennika Bałtyckiego" oraz ► na stronie naszemiasto.pl (tam też - komentarze)
Ciekawy link:
► Zatrudnienie i wynagrodzenia w gospodarce narodowej w I półroczu 2011 r. (Główny Urząd Statystyczny, 2011)

Nikt tak Polski nie budował...

2011-12-28T00:46:00.008+01:00

…jak Kwiatkowski. Eugeniusz Kwiatkowski. Zupełnie nietuzinkowa postać – jeden z nielicznych w historii Polski bohaterów, których sława nie wyłania się ze zgiełku bitew, lecz z solidnej pracy w czasach pokoju. Inżynier, minister, wicepremier, wreszcie prawdopodobny kandydat do prezydentury po Ignacym Mościckim. Ale przede wszystkim autor najśmielszych koncepcji rozwoju gospodarczego II Rzeczypospolitej, tworzonych po to, by z najwyższą pieczołowitością wprowadzać je w życie. Pozostawił po sobie setki, tysiące kilometrów linii kolejowych, energetycznych, gazowych, kanały, sztuczne zbiorniki, elektrownie, dziesiątki fabryk – i dwa porty morskie (w tym jeden, ten większy, w Gdyni).

30 grudnia przypada 123 rocznica urodzin Eugeniusza Kwiatkowskiego, zwyczajowo świętowana przed pomnikiem przy ulicy 10 Lutego w Gdyni. Ale miejsc, w których został upamiętniony jest więcej. W Sopocie, gdzie mieszkał w latach 1945-48 – dwa. W Gdańsku, w którym też przez chwilę mieszkał, również można znaleźć poświęcone mu tablice. W Trójmieście i na Pomorzu jest patronem kilku szkół, w tym jednej uczelni wyższej. Są nagrody i medale noszące jego imię. Są ulice Kwiatkowskiego. Jest basen portowy. Jego imię nosi też jedna z kamienic przy Długim Targu, tuż koło Neptuna. W badaniach opinii społecznej jest notowany pośród najwybitniejszych postaci XX wieku. Historycy zestawiają go z Kazimierzem Wielkim i Stanisławem Staszicem. Trójmiejska profesura bez wahania nadała mu pierwszy w historii gdańskiego uniwersytetu tytuł doktora honoris causa – jeszcze w czasach komuny, mimo że Kwiatkowski i komuniści nie mieli ze sobą po drodze, oj nie mieli… To on, „cudotwórca” gospodarczy, socjalistyczną ekonomię czasów wczesnego PRL miał zrecenzować zwięźle: „Umiem zrobić jajecznicę z jajek, ale nie umiem zrobić jajek z jajecznicy”.

W 2012 przypada wielka rocznica związana z Eugeniuszem Kwiatkowskim. Minie 75 lat od rozpoczęcia przezeń największego projektu gospodarczego II Rzeczypospolitej – budowy Centralnego Okręgu Przemysłowego. O twórcy COP będzie zatem głośno – w Dębicy, Lublinie, Mielcu, Rzeszowie, Sandomierzu, Tarnowie. W Stalowej Woli, która Kwiatkowskiemu zawdzięcza jeszcze więcej, niż Gdynia.

Swoisty kult Eugeniusza Kwiatkowskiego ma swoje uzasadnienie nie tylko historyczne, ale i jak najbardziej współczesne. Polska od 20 lat stoi w obliczu wielkich szans rozwojowych, które wykorzystuje… No właśnie. Czy wykorzystujemy w pełni, z zapałem i entuzjazmem możliwości, które wykorzystać moglibyśmy? Jaki był Kwiatkowski, a jak ambitni, szybcy i jednocześnie skuteczni są nasi współcześni politycy?

30 grudnia w samo południe, przed pomnikiem w Gdyni przy ulicy 10 Lutego, w asyście honorowej Marynarki Wojennej, uroczystość 123 rocznicy urodzin Eugeniusza Kwiatkowskiego. Nie szkodzi, że będzie zimno. Zapraszam!
___________________
Na zdjęciu: E. Kwiatkowski na portretach w Muzeum w Stalowej Woli
Komentarze na stronie: http://www.dziennikbaltycki.pl/artykul/487627,nikt-tak-polski-nie-budowal,id,t.html

Zaproszenie na rocznicę urodzin...

2011-12-26T01:29:00.002+01:00

Fot. 30 grudnia 2010

Rocznica urodzin Eugeniusza Kwiatkowskiego - uroczystości jak co rok, 30 grudnia w południe przy pomniku w Gdyni (ul. 10 Lutego), o godz. 12. Zapraszam!

Strategiczna pasterka 2011

2011-12-21T01:47:00.011+01:00

Przez ostatnie kilkaset lat przyzwyczailiśmy się, że 24 grudnia przypada Wigilia Bożego Narodzenia, a o północy tego dnia nadchodzi czas pasterki. W tym roku w wigilijne świętowanie postanowili włączyć się doradcy premiera. I to mocnym akcentem. 24 grudnia 2011 o godzinie 24 nastąpi zakończenie konsultacji społecznych dokumentu pt. „Długookresowa strategia rozwoju kraju”.

Nie należy spodziewać się specjalnych uroczystości rządowych. Nie przypuszczam też, by naród gromadził się spontanicznie przed instytucjami publicznymi by czcić ważkie wydarzenie. Więcej: nie przypuszczam, by samo istnienie projektu przebiło się do świadomości społecznej. Szkoda, bo strategia rozwojowa określi przyszłość kraju na ładnych kilka lat, być może nawet na osiemnaście. Nadtytuł dokumentu brzmi bowiem: „Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności”.

Opracowania nie będę streszczał – to dwutomowe dzieło, w którym określa się między innymi „dwadzieścia pięć kluczowych decyzji” oraz „sto kluczowych projektów do realizacji”. Warto uważnie przeczytać co nas czeka. Ja spośród cech przyszłej Polski wybrałem pięć, które najbardziej przemówiły do mojej wyobraźni.

Po pierwsze – Polska stawia na euro! Nie chodzi o mistrzostwa w kopaniu piłki, lecz o pieniądze. Dzięki staraniom o przyjęcie nowej waluty mamy zyskać stabilizację podatków i cen.

Po drugie – tzw. efektywny system transportowy opierać się będzie na drogach bitych i kolejach. Nasza gospodarka będzie korzystać z rzek i kanałów w sposób baaaardzo umiarkowany, a i to głównie z powodów ekologicznych, a nie dlatego, że tak jest najtaniej. Rzeki generalnie chyba nie płyną do morza, a już z pewnością nie do portów morskich.

Po trzecie – w 2030 maksymalny czas dojazdu do najbliższego miasta wojewódzkiego dla każdego mieszkańca Polski nie będzie przekraczał 60 minut. Koleje będą śmigać po środkowym Pomorzu, północnej części Mazur i po Bieszczadach. A wszystko po to, by dojeżdżać do pracy do coraz większych miast – metropolii.

Po czwarte – żeby jeździć do pracy do metropolii, będziemy się znów uczyć zawodów. Nie oznacza to końca szkół i studiów ogólnokształcących, ale fach w ręku trzeba mieć, najlepiej niejeden. Do tego chłopcy mają się uczyć lepiej – ale i tak nie dościgną dziewczynek. One nadal będą bieglejsze w czytaniu i pisaniu.

Po piąte – różnica dochodów między województwami biednymi i bogatymi wyniesie tylko 40%. Najbogatsze będzie – oczywiście – Mazowsze.

Obyczaj planowania długookresowego zainicjowany został w Polsce przez Eugeniusza Kwiatkowskiego. Trudno kwestionować skuteczność polityka, który niemal zdominował rozwój gospodarczy II RP. W Sejmie w 1938 roku ogłosił on plan piętnastoletni – w planie tym wyrównanie dobrobytu w regionach miało nastąpić w roku 1953. Niestety, w realizacji zamierzeń przeszkodziły Niemcy. A obecny plan nie przewiduje wyrównania dysproporcji rozwojowych. Na wszelki wypadek?

* * *

„Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności. Długookresowa strategia rozwoju kraju”, stron 417 – dokument dostępny na stronie Zespołu Doradców Strategicznych Prezesa Rady Ministrów: www.zds.kprm.gov.pl

Konsultacje strategii "Polska 2030. Trzecia fala nowoczesności" na stronie Zespołu Doradców Premiera do 24 grudnia 2011.
Już zakończyły się za to konsultacje "Strategii 2020"

Buldożery

2011-12-13T15:27:00.007+01:00

„Damy wam hałas, ale za to zabierzemy światło” – taki był przekaz gdańskich planistów dla mieszkańców ulicy Nad Stawem w ramach konsultacji projektu zmian okolic dworca kolejowego we Wrzeszczu. Słowo „konsultacje” to może przesada – opinii mieszkańców poszukiwali radni dzielnicy, natomiast urzędowi planiści przyszli na spotkanie z polecenia wiceprezydenta miasta po to raczej, by zaprezentować projekt oficjalny. Nie trzeba dodawać, że przez mieszkańców urzędnicy zostali przyjęci gorąco tym bardziej, że intencje stron się ze sobą kompletnie nie spotkały. Trudno się dziwić, gdy dominujący nad spotkaniem przekaz brzmiał: „wyburzymy was” oraz „już wkrótce – lecz nie wiadomo kiedy – przy waszych domach pojawią się buldożery”.

Nikt nie ukrywa, że projekt zmian w zagospodarowaniu przestrzennym Dolnego Wrzeszcza przygotowywany jest na życzenie inwestora. Życzenie, dodajmy, które świetnie wkomponowuje się w koncepcję Centralnego Pasma Usługowego wzdłuż głównej gdańskiej linii kolejowej. Z tego punktu widzenia charakterystyczna dla dzielnicy niska zabudowa mieszkaniowa z ogrodami przy domach jest kłopotem, który należy ominąć, a docelowo – należy się go pozbyć. Problem wydaje się tym prostszy do rozwiązania, im mniej rozmawia się z mieszkańcami. Gdy patrzy się z pozycji władz miejskich, to dyskusja stanie się łatwiejsza w momencie, gdy przy domach pojawią się buldożery.

We współczesnych demokracjach popularność zdobyła metoda zwana „triple helix”. Polega ona na tym (w uproszczeniu), że przygotowanie przedsięwzięć odbywa się na zasadzie partnerstwa, w którym występują trzy strony: władza, biznes i mieszkańcy. W krajach o demokracji słabo rozwiniętej, jak w Polsce, mieszkańców się z tego trójkąta wywala jako ogniwo nie tylko zbędne, ale wręcz mogące zaszkodzić porozumieniu między władzą a biznesem. Porozumieniu, które zdaniem władzy i biznesu służy mieszkańcom, tylko że mieszkańcy zostaną o tym powiadomieni „w odpowiednim czasie”. Na przykład wtedy, gdy przy ich domach pojawią się buldożery.

„Lud ciemny i głupi – wszystko kupi”. Ta dewiza wielu współczesnych polityków i handlowców, niestety, w wielu miejscach się sprawdza. Nie ma nic wspólnego z wrażliwością i odpowiedzialnością społeczną. W mojej opinii – jest po prostu nieuczciwa. Dla ulicy Nad Stawem potrzebny jest miejski, najlepiej prezydencki program, który spowoduje, że zmiany w okolicy odbędą się z korzyścią dla mieszkańców. Program powinien powstać zanim przy domach pojawią się buldożery.

Nad Stawem - w tle "Galeria Bałtycka" (fot. iBedeker)

* * *

Projekt planu zagospodarowania przestrzennego „Wrzeszcz Centrum” zakłada wyburzenie większości budynków przy ulicy Nad Stawem.

Materiał powiązany: J. Wierciński - Czy społeczne konsultacje w Gdańsku to scenariusz na przyszłość? (Dziennik Bałtycki/naszemiasto.pl, 9.12.2011)

Paweł Adamowicz o radach dzielnic

2011-12-08T00:38:00.003+01:00

Progam wyborczy Pawła Adamowicza, prezydenta miasta Gdańska: Wsparcie wyborów oraz codziennej pracy rad dzielnic i osiedli.

Komentuję:

Paweł Adamowicz:

Miasto aktywnie włączyło się w promocję wyborów do rad dzielnic i osiedli, zarówno poprzez kampanię informacyjną (plakaty, spoty radiowe) oraz spotkania pełnomocników z grupami inicjatywnymi.
Ja: W tygodniu przed wyborami (i w dniu wyborów) informacja o nich była na stronie www Gdańska schowana baaaaardzo głęboko...

Paweł Adamowicz:
W efekcie wyborów 8 maja ukonstytuowało się 27 rad jednostek pomocniczych, czyli ponad dwa razy więcej rad niż w poprzednich latach.
Ja: Szczera prawda

Paweł Adamowicz:

Po wyborach staramy się ułatwiać pracę nowym radnym. Pracownicy Urzędu Miejskiego podjęli się standaryzacji procesów związanych z obsługą rad jednostek i stworzenia katalogu usług dla rad osiedli i dzielnic.

Ja: Żart?

Paweł Adamowicz:

Dodatkowo zainicjowano proces przekazywania lokali na siedziby jednostek pomocniczych.

Ja: Siedziby pół roku po wyborach?

Paweł Adamowicz:

Powołano także zespół ds. jednostek pomocniczych, który zostaje zwoływany w celu rozwiązywania powstałych problemów.

Ja: Tajny?

Polecam: http://program.adamowicz.pl/

Półrocznica

2011-12-07T20:26:00.005+01:00

Minęło właśnie pół roku od ukonstytuowania się w Gdańsku rad dzielnic i osiedli. Nie twierdzę, że od tego w mieście żyje się lepiej. Ale ta nowa w wielu miejscach forma demokracji lokalnej powoli zaczyna poruszać potencjał społeczny tkwiący w mieszkańcach.

Formalnie rady dzielnic i osiedli to tzw. „jednostki pomocnicze”, które „stanowią integralną część wspólnoty samorządowej mieszkańców Miasta Gdańska”. Mówiąc jeżykiem bardziej praktycznym: mają pełnić funkcję lokalnego samorządu, reprezentującego dzielnice i osiedla wobec władz miasta. Ich rolą jest - cytuję dokumenty - zapewnienie mieszkańcom udziału w decydowaniu w sprawach związanych z funkcjonowaniem i rozwojem dzielnic i osiedli. Mają opiniować działania dotyczące majątku gminnego, planowania przestrzeni miejskiej, zagospodarowania terenów zielonych. Ich zadaniem jest współpraca z policją, strażą miejską, zarządem komunikacji publicznej. Mają też wspierać inicjatywy mieszkańców. Łącznie - wiele funkcji do spełnienia przez społecznych aktywistów, którzy muszą się swoich zadań nauczyć i znaleźć czas na ich wypełnianie. Rady są więc „głosem ludu” mającym prawo (i chęć) wpływania na decyzje administracyjne, planistyczne, gospodarcze odnoszące się lokalnych społeczności.

Co ważne – rady dzielnic i osiedli nie podlegają prezydentowi i nie są elementem biurokracji miejskiej.

Czy pół roku działania rad daje podstawę dla oceny ich działania? Pół roku temu byłem przekonany, że w ciągu paru miesięcy będzie można ocenić, czy są skuteczne. Byłem optymistą – wciąż za wcześnie o tym mówić. Zbyt dużo niespodziewanych barier się pojawiło (niektóre z rad nadal nie mają siedzib i elementarnego wyposażenia), dość długo trwa „docieranie się” współpracy z instytucjami miejskimi – w relacjach z niektórymi z nich zbudowanie minimalnego wzajemnego zaufania jest bardzo trudne. Bariery prawne i formalne okazują się niekiedy istotniejsze od finansowych – choć budżety wynoszą ledwie cztery złote na mieszkańca.

„Ledwie cztery złote na mieszkańca” to nie jest mało pieniędzy – w większych dzielnicach to ponad 100 tysięcy złotych na rok. Nie da się za to wyremontować drogi czy zainstalować systemu monitoringu, ale można myśleć o drobnych przedsięwzięciach na terenach zielonych, o inicjatywach społecznych czy niewielkim wsparciu działalności lokalnych szkół i stowarzyszeń. Największym zainwestowanym kapitałem nie są jednak pieniądze, lecz aktywność ludzi. Na tym tle konkluzja:

Uprzejmie proszę instytucje miasta Gdańska, by wspierały aktywność obywatelską. A nie wręcz przeciwnie.

Wiec ludowy - demokracja bezposrednia

2011-12-05T23:44:00.007+01:00

"Na drzwiach Urzędu Miejskiego zawiśnie: Piotr Dwojacki wanted"

Takiego SMSa dostałem po spotkaniu: ► Nad Stawem

Teraz moja kolej

2011-11-30T00:24:00.006+01:00

W 1945 Eugeniusz Kwiatkowski ogłosił Wielki Program Morski, w ramach którego porty Wybrzeża miały być połączone ze Śląskiem nie tylko autostradą, ale i wielką drogą wodną. Połączenie Wisła (w rejonie Bydgoszczy) – Odra (w okolicach Opola) miało być osią transportu towarowego oraz bodźcem intensywnego rozwoju eksportowego przemysłu we wschodniej Wielkopolsce. Tymczasem głównym łącznikiem Opola z Trójmiastem (a dokładniej - z Sopotem) stała się w latach późniejszych wielka idea festiwali muzyki rozrywkowej. I chyba nic więcej.

Myśli o związkach Pomorza ze Śląskiem Opolskim nachodziły mnie dość intensywnie w czasie drogi, którą „tam i z powrotem” miałem okazję przebyć z użyciem komunikacji zbiorowej. Wielka wyprawa kolejowa była dla mnie pewnym wyzwaniem tym bardziej, że w ciągu ostatnich paru lat nastąpiło załamanie i tak nie najlepszej reputacji kolei.

W pierwszej kolejności przyjąłem założenie, że internetowy rozkład jazdy PKP nie kłamie oraz że oprogramowanie podpowiada najlepsze rozwiązania transportowe czyniąc to w dobrej wierze. Z tą myślą udałem się w podróż. Tutaj Czytelnik mógłby spodziewać się dramatycznego opisu przygód, które miałem po drodze. Nic z tego. Przygód nie miałem, kolej jechała mniej więcej zgodnie z rozkładem (największe opóźnienie to zaledwie niespełna dwie godziny), połączenia były nie najgorzej skomunikowane. Łącznie w pociągach spędziłem zaledwie dobę!

W stan konsternacji wprowadziło mnie jednak to, że trasę do Opola i z powrotem pokonałem z pominięciem Gdańska, przystanku – wydawać by się mogło – najbardziej oczywistego w trasie z Gdyni na południe. Odwiedziłem za to Koszalin i Stargard Szczeciński. Żeby nie było wątpliwości powtórzę, że marszrutę doradził mi rozkład jazdy PKP…

Pokutuje pogląd, że autorami najtrwalszych rozwiązań transportowych na ziemiach polskich byli Niemcy. Szlak Gdynia – Koszalin / Stargard Szczeciński – Poznań – Wrocław – Opole zdaje się być tego przykładem. W 1918 roku, po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, żaden z fragmentów tej trasy nie znajdował się w Polsce. Niemal 100 lat później okazało się, że na kolei nadal nie ma najprostszego rozwiązania północ – południe, a jazdy w tym kierunku przez wschodnią Wielkopolskę w ogóle nie należy planować. Że w grę wchodzi albo łuk przez ziemie zachodnie, albo przez wschód kraju – przez Warszawę. Tyle, że ten ostatni wariant, dzięki tak a nie inaczej zaplanowanemu remontowi, sam się wyeliminował (wraz z Warszawą) z moich planów jako jeszcze bardziej czasochłonny.

Moja dziwna podróż miała jeszcze jeden konsternujący aspekt. Za bilety kolejowe umożliwiające mi jazdę łącznie przez 24 godziny zapłaciłem łącznie 140 złotych. Nikt mi już nie powie, że kolej nie tanieje. Wszak godzina jazdy pociągiem kosztuje coraz mniej.

Bilety jako materiał dowodowy:

Nowoczesny Wrzeszcz

2011-11-23T13:16:00.005+01:00

Oto mamy: prezydent Gdańska obwieścił bliski koniec ustalania planu zagospodarowania dla jednostki terytorialnej „Wrzeszcz Centrum”. 29 listopada odbędzie się publiczna debata na temat tego, w jaki sposób Wrzeszcz ma być nowoczesny.

Potrzeba modernizacji dzielnicy nie podlega dyskusji. Znaczne jej obszary, w tym od lat nie remontowane ulice i budynki miejskie, są zdewastowane pod względem technicznym. Społecznie też nie jest nadzwyczajnie – szczególnie w Dolnym Wrzeszczu da się odczuć brak infrastruktury, która mogłaby sprzyjać lokalnej aktywności (chyba, że liczyć sklepy monopolowe). Najprostsza metoda poradzenia sobie z problemem polega na wyburzeniach i przesiedleniach. Bardziej wyrafinowany sposób to budowa obiektów komercyjnych, najchętniej biurowców („nowoczesne” klocki, możliwie wysokie) oraz supermarketów – jako centrów życia społecznego. Do tego można ewentualnie dobudować jakąś drogę, by można było do biurowców i supermarketów dojechać oraz zaparkować w ich okolicach, niekoniecznie na parkingach. Taką – w uproszczeniu – wizję Wrzeszcza wydają się mieć władze Gdańska.

Konsultowany obecnie projekt zagospodarowania części Wrzeszcza opiera się na pięciu elementach. Po pierwsze: postawić biurowiec wyższy od Bazyliki Mariackiej przed dworcem PKP, nad przystankami autobusowymi. Po drugie: powiększyć Galerię Bałtycką. Po trzecie: w miejscu stawu przy browarze i dawnej rozlewni pepsi-coli wybudować centrum handlowe z wejściem prosto z peronu, z kinem i knajpami. Po czwarte: postawić przy ulicy Nad Stawem podobny do (nowoczesnego) kościoła biurowiec w miejscu wyburzonej w tym celu „indiańskiej wioski” – ceglanych, parterowych budynków z czasów Wolnego Miasta Gdańska. Dla tego wszystkiego, po piąte, zapewnić dogodne połączenie Drogą Czerwoną, równoległą do torów kolejowych. O Drodze wiadomo jedno: w ciągu najbliższego ćwierćwiecza nie powstanie. To wszystko „opakowane” eleganckimi nazwami i hasłami w rodzaju „kolej metropolitalna” i „węzeł integracyjny”. Niektórzy żałują, że zlikwidowano pobliskie lotnisko – mielibyśmy we Wrzeszczu naprawdę kompletny układ dla komunikacji pasażerskiej.

Na szczęście w Gdańsku mamy demokrację i Pawła Adamowicza z dużym zaangażowaniem mówiącego o potrzebie budowania kapitału społecznego i aktywności obywatelskiej. Na szczęście nie została zapomniana konferencja „Partycypacja społeczna w planowaniu przestrzennym”, zorganizowana jakiś czas temu przez Biuro Rozwoju Gdańska. W efekcie doczekaliśmy się zaproszenia: projekt planu „Wrzeszcz Centrum” zostanie poddany debacie. Prezydent, w tym również przez ogłoszenie w „Dzienniku Bałtyckim”, zachęca do udziału w publicznej dyskusji na 29 listopada na godzinę 17. Debata odbędzie się w Biurze Rozwoju Gdańska, w budynku „Solidarności” przy Wałach Piastowskich. Wcześniej w tym samym miejscu można plan obejrzeć - codziennie. Szczegóły na nowej stronie internetowej: www.wrzeszcz.gdansk.pl

http://www.dziennikbaltycki.pl/opinie/475104,nowoczesny-wrzeszcz,id,t.html

Niepodległość dla Pomorza

2011-11-16T04:38:00.010+01:00

Przyjęło się sądzić, że Polska odzyskała niepodległość 11 listopada 1918, po ponad wieku zaborów. Ale warto pamiętać, że w odtworzonym państwie nie znalazły się wówczas choćby takie miasta, jak Katowice, Poznań, Toruń, Bydgoszcz (nie mówiąc o Gdańsku, Kościerzynie czy Wejherowie). Tu nadal były Niemcy. Co więcej, kadłubowe państwo zagrożone było armią niemiecką od… wschodu. Na terenach obecnej Ukrainy stacjonowały w 1918 roku setki tysięcy żołnierzy, którzy – po przegranej wojnie – musieli wrócić do domu. Którędy? Na szczęście dla odradzającego się państwa – nie najkrótszą drogą, lecz przez Prusy Wschodnie i Królewskie, na północ od Polski – wzdłuż Bałtyku.

Na rzecz przyłączenia do Polski Prus Królewskich (w tym Gdańska, Kaszub i Torunia), działało kilka organizacji, niekiedy o nazwach, które współcześnie brzmią egzotycznie – jak warszawskie Towarzystwo Kresów Pomorskich. Kluczową rolę dla udziału tych ziem w tworzeniu zalążków nowego państwa odegrała jednak Naczelna Rada Ludowa, w której istotną postacią był Stefan Łaszewski (o nim parę słów za chwilę). Przedstawiciele Rady, Antoni Abraham i Tomasz Rogala, przedarli się w 1919 do Paryża by reprezentować sprawę kaszubską i polską na konferencji wersalskiej.

Na czasie wówczas było zdanie kaszubskiego poety, Hieronima Derdowskiego: "Ni ma Kaszëb bez Polonii, a bez Kaszëb Pölśczi". To sformułowanie nie odzwierciedlało patriotycznych uniesień wiążących się z wizją Polski panującej nad stepami Rusi. Było odzwierciedleniem realnego interesu społeczności, która pozostając pod władzą niemiecką, zostałaby odarta z tożsamości i uległaby zagładzie w taki sam sposób, jak miało to miejsce w innych częściach Pomorza: od Łaby po Słupsk. Asymilacja i wypieranie znad morza „żywiołu słowiańskiego” były bowiem normą polityki niemieckiej już od kilkuset lat, a niepodległe państwo pomorskie zostało nieodwracalnie zlikwidowane w połowie XVII wieku. Z tego samego zdania wynika myśl, że Polska bez Kaszub… O wyniku wojny celnej wypowiedzianej Polsce w 1925 roku zdecydowała budowa portu w Gdyni. A władza nad pomorskim „korytarzem” była jedną z kluczowych przesłanek wybuchu II wojny światowej.

W kilka miesięcy po ogłoszeniu niepodległości zapadła decyzja o tym, że w skład nowego państwa wejdzie część Prus Książęcych, z Wejherowem, Puckiem, Kościerzyną i Toruniem, ale bez Gdańska, Lęborka i Bytowa. 10 stycznia 1920 rozpoczyna się tworzenie województwa pomorskiego. Niemieckie garnizony stopniowo opuszczają region, w ich miejsce wchodzą wojska polskie. Datą, w którym przyznana Polsce część Pomorza może świętować swoją niepodległość jest dopiero 10 lutego 1920 – dzień zaślubin z morzem, dokonanych przez generała Władysława Hallera w Pucku.

Wspomniałem wcześniej postać Stefana Łaszewskiego, członka władz Naczelnej Rady Ludowej, której starania miały wielkie znaczenie dla włączenia do Polski Górnego Śląska, Wielkopolski i Pomorza, w tym dla przebiegu obrad konferencji wersalskiej, która zdecydowała o dostępie Polski do morza. Stefan Łaszewski został pierwszym w Drugiej Rzeczypospolitej wojewodą pomorskim, twórcą polskiej administracji na terenach przejmowanych dla Polski przez wojsko gen. Hallera. Nie umiem na terenie całego obecnego województwa pomorskiego znaleźć choć jednej miejscowości, w której byłaby ulica nosząca jego imię. Nie rozumiem – dlaczego?

_____________
Ten sam tekst ► Dziennik Bałtycki

Dwóch marszałków i Wisła

2011-11-08T22:33:00.007+01:00

Polska nie chce korzystać z funduszy UE przeznaczonych na rewitalizację rzek. Żadna nasza droga wodna nie będzie elementem europejskiego systemu transportowego. Bo i po co? Szybka kolej i autostrady mają załatwić nam sprawę transportu na najbliższych kilkadziesiąt lat. A na usuwanie skutków ewentualnych powodzi pieniądze zawsze się znajdą.

Rząd nie musi wypowiadać się publicznie w sprawie najnowszej porażki polskiej prezydencji w UE – w końcu transport rzeczny nie jest zbyt odczuwalny w codziennym życiu. Czyli nie stanowi zagadnienia rangi ogólnokrajowej i telewizyjnej. Ale wypowiadają się ważni politycy pomorscy – marszałkowie województwa – aktualny i poprzedni. Były marszałek (a obecny europoseł) Jan Kozłowski dostarczył „Dziennikowi Bałtyckiemu” dość szczególnej informacji – otóż do sieci europejskiej Polski rząd zgłosił (nieskutecznie) jedynie fragment dolnej Odry, a Wisłę sobie odpuścił całkowicie. Co więcej, Polska zaangażowała się w promocję kolejowego połączenia towarowego Warszawy z Berlinem i… portem w Amsterdamie. W ramach tego przedsięwzięcia przewiduje się dofinansowanie z UE niemieckich projektów wodnych od Berlina, przez Magdeburg, Hanower i dalej na zachód i północ.

Trzeba powiedzieć wyraźnie: tani transport kontenerów Wisłą między Gdańskiem a Warszawą będzie możliwy nie wcześniej, niż po roku 2045.

Defensywne wypowiedzi Jana Kozłowskiego można skonfrontować z dużo bardziej bojowym stanowiskiem Mieczysława Struka: „nasza batalia o modernizację pomorskich fragmentów międzynarodowych dróg wodnych jeszcze się nie skończyła” – powiedział „Dziennikowi” obecny marszałek. I przedstawił wizję nowoczesnych terminali logistycznych oraz taniego i ekologicznego transportu rzecznego – w opozycji do coraz bardziej zatłoczonych szos. Nie ukrywam, że podoba mi się animusz marszałka Struka i dotychczasowy zapał ekspertów zgromadzonych wokół urzędów marszałkowskich chcących rewitalizować drogę wodną E-70. Mam nadzieję, że nie zmniejszą swojego zaangażowania.

Debata nad nową siecią transeuropejskich korytarzy transportowych odbędzie się w Parlamencie Europejskim 6 grudnia. Obawiam się, że jest zbyt późno, by Ministerstwo Infrastruktury zdążyło przedstawić i przeforsować propozycje korzystniejsze dla Polski… Może zdąży na kolejną korektę. Dziesięć lat powinno wystarczyć.

* * *

Wywiad z europosłem Janem Kozłowskim (.jpg)

Petr Forman o żegludze na Odrze

2011-11-08T14:25:00.007+01:00

Vážený pane řediteli,

obracím se na Vás velmi naléhavě ve věci TEN-T, řeky Odry a průplavu Dunaj-Odra-Labe.

Jak asi víte, v novém návrhu Evropské komise nejsou tyto vodní cesty v TEN-T obsaženy. V současné době (asi během 2 týdnů) se bude tento nový návrh projednávat v jednotlivých státech Evropské unie, potom v národních parlamentech a nakonec pak v Evropské radě a Evropském parlamentu.

Veškerá odborná veřejnost, rejdaři, svazy zaměstnavatelů a odborové svazy nesouhlasí s tím, že průplav Dunaj-Odra-Labe (a také řeka Odra) nejsou v TEN-T zařazeny.

Dnes (4. 11.) jsme jednali s vedením ministerstva dopravy, a dosáhli jsme dohody, podle které bude naše ministerstvo návrh TEN-T v tomto bodě revidovat – pokud splníme některé podmínky:

a) Doložíme, že o průplav D-O-L má zájem Slovensko (tam budeme jednat)

b) Doložíme, že o řeku Odru a průplav D-O-L má zájem Polsko

c) Doložíme, že řeka Polsko nepřijalo rozhodnutí o tom, že řeka Odra bude ve III. třídě, ale že nadále platí, že řeka Odra bude alespoň ve IV. třídě vodních cest (podle AGN dokonce v V. třídě, ale pro TEN-T postačí IV. třída)

Dnes jste zaslal dopis Vašeho pana ministra dopravy, který to potvrzuje, ale je již trochu starší (2008). Dostal jsem také texty z jednotlivých vojvodství. Tyto dokumenty použijeme, ale nejsou to texty od vlády.

Velmi tedy prosím, pokud existují nějaké další užitečné dokumenty, abyste nám je zaslal. Pokud dosáhneme u nás pokrok, zašleme zase podobné dokumenty z České republiky pro Vás.

Vím, že připravujete konferenci na 18. 11. s programem D-O-L, ale bojím se, že to už možná bude pozdě.

Velmi děkuji a srdečně zdravím

Petr Forman
członek delegacji czeskiej w Grupie Roboczej ds. Połączenia Dunaj - Odra - Łaba.

Batalia o dotacje dla Wisly

2011-11-04T18:36:00.005+01:00

Polskie rzeki mogą zostać odcięte od międzynarodowych śródlądowych wodnych szlaków transportowych. Takie wnioski wynikają z analiz dotyczących projektu programu "Łącząc Europę", który Komisja Europejska przyjęła 19 października. Okazuje się, że nie uwzględnia on wsparcia finansowego na przystosowanie polskich rzek do europejskich standardów dróg wodnych.

Więcej: K.Netka, ► Batalia o dotacje dla Wisły, (Dziennik Bałtycki, 4.11.2012)

Warszawa i kolonie

2011-11-02T13:44:00.011+01:00

Cztery firmy ze stu największych w Polsce pochodzą z województwa pomorskiego. Jedna z nich to Grupa Lotos, pozostałe trzy mają w nazwie człon „Energa”…

Każdej wiosny w „Dzienniku Bałtyckim” redaktor Jacek Klein wykonuje wielką pracę, aby przygotować zestawienie największych firm Pomorza. Dane regionalne są potem przetrawiane centralnie i w efekcie ukazują się listy w rodzaju Top’500 czy Top’1000. Dziennik „Rzeczpospolita” poszedł nawet dalej – i już w końcu października opublikował „Listę 2000”. W gąszczu liczb zawartych w wielkich tabelach można znaleźć sporo ciekawych informacji. Śledzę te tabele od lat z górą dwudziestu i wyciągam wnioski. I nieodmienne stwierdzam – nie jest dobrze.

Moja perspektywa myślenia mniej dotyczy całego kraju, bardziej – wybranych regionów, w tym, siłą rzeczy, Pomorza. A konkluzja jest nieodmienna: słabo z nami. Wspomniane cztery pomorskie firmy w setce największych, to Grupa Lotos (miejsce 5), Grupa Energa (17), Energa-Obrót (21) i Energa-Operator (94). W kolejnej setce jesteśmy reprezentowani jeszcze przez International Paper Kwidzyn (136), LPP (146) i Lotos-Asfalt (192). Jeśli dane „Energ” i „Lotosów” uporządkować zgodnie z logiką, to możemy stwierdzić: wśród 200 największych firm cztery sztuki, czyli 2% (słownie: dwa procent), czyli co pięćdziesiąta pochodzi z województwa pomorskiego (Lotos, Energa, LPP, IP). Niby jest szesnaście województw, a jednak „nasi” na liście to nie co szesnasta, lecz TYLKO co pięćdziesiąta firma… Czy te liczby świadczą o naszej słabości? Cóż... Są wprawdzie słabsi od nas, ale żadne to pocieszenie dla Pomorza wygrać w rankingu z województwem lubuskim.

Warszawa. Cień stolicy kładzie się nie tylko nad rankingiem, ale i nad całą polską gospodarką. Większość wielkich firm ma swoją siedzibę właśnie w Warszawie, mieście, które w ciągu ostatnich dwudziestu lat stało się symbolem rozwoju gospodarczego, które pod względem wskaźników ekonomicznych jest już pełnoprawnym miastem europejskim. A wszystko dzięki temu, że... Że Warszawiacy są bardziej przedsiębiorczy? Że włodarze stolicy zarządzali miastem lepiej, niż miało to miejsce gdzie indziej? Że tam mieszka się wygodnie w atrakcyjnym otoczeniu i nie stoi się w korkach?

Sukces Warszawy miał chyba dwie główne przyczyny. Po pierwsze, dobra pozycja startowa. W stolicy mieściły się siedziby wielu państwowych firm, tam łączyły się główne szlaki komunikacyjne – choć gdy spojrzeć na mapę nie jest to wcale środek kraju. Po drugie, zapewne ważniejsze: to tam jest blisko władzy (i przywilejów). W Warszawie podejmowano decyzje inwestycyjne i prywatyzacyjne, w niej ogłaszano (i rozstrzygano) przetargi, tam miały siedzibę niemal wszystkie liczące się media. Zadziałał efekt kuli śniegowej.

W 1989 roku mało kto uświadamiał sobie skutki nadmiernej centralizacji państwa. Reforma tworząca dziesięć lat później nowe województwa była trochę „po czasie”, zbyt nieśmiała. Nie zgrano z nią zmian w państwowej wówczas bankowości – w efekcie regiony nie zyskały podmiotowości gospodarczej. Po kolejnych dziesięciu latach, pomimo wciąż obecnych „naszych ludzi” na ważnych stanowiskach państwowych, Pomorze stało się regionem peryferyjnym. Czy wniosek dotyczy tylko naszego województwa? Nie odpowiem na to pytanie wprost. Pozwolę sobie tylko pozdrowić przyjaciół ze Szczecina…

O liście więcej na stronie http://www.rp.pl/temat/706270.html (25.10.2011)